Sorunun doğrudan cevabı
Katkı payı, net satıştan sipariş veya satış hacmiyle birlikte değişen giderler çıkarıldıktan sonra kalan tutardır. Bu tutar önce sabit giderleri, ardından kârı karşılar. Ürün bazında pozitif katkı görmek şirketin mutlaka net kâr ettiği anlamına gelmez; fakat negatif katkı, her ek satışın zararı büyütebileceğini gösterir.
Katkıyı hesapla ↗Neden önemli?
- Reklama ayrılabilecek azami tutarın temelini oluşturur.
- Ürün, kanal ve kampanya kararlarını aynı ekonomik dilde karşılaştırır.
- Ciro büyümesinin sabit giderleri karşılayıp karşılamadığını gösterir.
Tanım ve yöntem
Katkı payı, gelirden tüm değişken giderler çıkarıldıktan sonra kalan TL tutarıdır. Katkı payı oranı aynı tutarın net satışa oranıdır. Brüt kâr çoğunlukla ürünün doğrudan maliyetine odaklanırken katkı, komisyon ve kargo gibi hacimle değişen giderleri de kapsar.
Katkı payı oranı (%) = Katkı payı ÷ Net satış × 100. Değişken gider kapsamı karar öncesinde yazılı olarak tanımlanmalıdır.
Gerekli veriler
Net satış
İndirim ve iadeler sonrası esas alınan gelir.
Ürün maliyeti
Satılan birime ait maliyet.
Kanal giderleri
Komisyon, ödeme ve pazaryeri hizmet bedelleri.
Fulfillment
Kargo, paketleme ve sipariş işleme.
Edinme gideri
Karar kapsamına göre siparişe atanan reklam maliyeti.
Sipariş katkısı
1.200 TL net satışlı siparişin değişken giderlerini ayıralım.
| Kalem | Değer | Not |
|---|---|---|
| Net satış | 1.200 TL | Gelir |
| Ürün maliyeti | 510 TL | Değişken |
| Komisyon + ödeme | 135 TL | Değişken |
| Kargo + paketleme | 95 TL | Değişken |
| Reklam | 260 TL | Değişken |
| Katkı payı | 200 TL | %16,7 |
Sonuç: Bu sipariş sabit gider ve kâr için 200 TL bırakır. Aylık sabit gider 200.000 TL ise aynı karmada başabaş için yaklaşık 1.000 sipariş gerekir.
Sonucu nasıl yorumlamalısınız?
| Gördüğünüz sinyal | Ne anlama gelir? | Ne yapmalı? |
|---|---|---|
| Katkı negatif | Her ek satış zararı büyütebilir. | Fiyat, ürün maliyeti, kanal veya reklam koşulunu düzeltmeden ölçeklemeyin. |
| Katkı pozitif ama düşük | Hata payı ve sabit gider karşılama gücü zayıf. | Karma, minimum sepet ve operasyon maliyetini iyileştirin. |
| Katkı güçlü, net kâr zayıf | Sabit gider veya kapasite sorunu vardır. | Dönem bazlı başabaş hacmi ve genel giderleri inceleyin. |
Sık yapılan hatalar
- Sabit ve değişken gider ayrımını yazmamak.
- Katkı payını net kâr diye sunmak.
- İade olasılığını yok saymak.
- Oran yüksek diye toplam katkıyı kontrol etmemek.
- Kanal giderlerini mağaza ortalamasına dağıtmak.
Kontrol listesi
- Karar birimini seçin: ürün, sipariş, kanal.
- Net gelir kapsamını belirleyin.
- Tüm değişken giderleri listeleyin.
- TL katkı ve oranı birlikte hesaplayın.
- Sabit gider başabaş hacmini ayrıca bulun.
Sık sorulan sorular
Katkı payı ile brüt kâr aynı mı?
Her zaman değil. Katkı payı karar kapsamında tanımlanan tüm değişken giderleri; brüt kâr ise çoğunlukla satılan malın doğrudan maliyetini çıkarır.
Reklam gideri katkı payına dahil mi?
Reklam sonrası sipariş katkısı ölçülüyorsa evet. Reklam öncesi katkı, maksimum edinme maliyetini bulmak için reklamı henüz çıkarmaz.
Pozitif katkı yeterli mi?
Hayır. Toplam katkının sabit giderleri karşılaması gerekir; kalan tutar net kâra dönüşür.
Kaynaklar ve yöntem notu
Kaynaklar 1 Ağustos 2026 tarihinde kontrol edildi. Sonraki editoryal kontrol: 1 Kasım 2026.
- Shopify — Contribution margin vs. gross margin ↗Katkı payının değişken giderler sonrası kalan tutar olarak kullanımını açıklar.
- Shopify — Profit margin calculation ↗Brüt, faaliyet ve net kâr marjı kapsamlarını ve temel hesaplama yaklaşımını açıklar.
Gider sınıflandırması faaliyet modeline göre değişir. Aynı metriği dönemler arasında karşılaştırırken kapsamı sabit tutun.