Katkı Payı vs Net Kâr: Satış Büyürken Şirket Kâr Ediyor mu?
Siparişlerin sabit giderler için bıraktığı katkı ile dönem sonunda tüm giderler sonrası kalan net kârı ayırın; ürün ve şirket kararlarını aynı metrikle vermeyin.
İki metrik, iki farklı karar seviyesi.
Katkı Payı
Satışlar değişken giderlerden sonra sabit gider ve kâr için ne kadar kaynak bıraktı?
- Formül
- Net satış − Toplam değişken giderler
- Pay
- Ürün, sipariş, kanal veya şirket düzeyinde toplam katkı tutarı
- Payda
- Oran için net satış; tutar hesabında payda kullanılmaz
- Ürün ve kanal ölçekleme kararı
- Başabaş hacim ve kapasite planı
- Fiyat, indirim ve reklam sınırı
- Sabit giderleri henüz çıkarmaz
- Finansman, vergi ve dönemsel diğer giderleri göstermez
- Maliyet sınıflandırması değişirse karşılaştırma bozulur
Net Kâr
Dönemin bütün gelir ve giderleri sonrasında şirkette ne kaldı?
- Formül
- Toplam gelir − Toplam giderler
- Pay
- Faaliyet, finansman, vergi ve diğer bütün giderler sonrası kalan dönem sonucu
- Payda
- Net kâr marjı için net satış; tutar hesabında payda kullanılmaz
- Şirket düzeyi finansal sağlık
- Dönem ve bütçe performansı
- Toplam gider tabanı ve sürdürülebilirlik
- Ürün düzeyinde hızlı teşhis için fazla toplulaştırılmıştır
- Tahakkuk ve muhasebe sınıflandırmalarına bağlıdır
- Nakit akışıyla aynı şey değildir
Pozitif katkı neden aynı tutarda net kâra dönüşmez?
Tüm değerler öğretici amaçlı simüle edilmiştir.
- Net satış
- 3.000.000 TL
- Toplam değişken gider
- 2.100.000 TL
- Sabit ve diğer dönem giderleri
- 650.000 TL
Katkı payı ürün ve kanal ekonomisini yönetir. Net kâr ise bütün şirket sonucunu gösterir. İki sayı arasındaki fark, gider tabanının neden ayrıca yönetilmesi gerektiğini açıklar.
Hangi durumda hangisine bakmalısınız?
| Karar | Birincil metrik | Yanına ekle | Neden? |
|---|---|---|---|
| Bir ürünü ölçekleme | Katkı payı | İade + stok + nakit döngüsü | Ek siparişin şirkete bıraktığı kaynak ölçülür. |
| Aylık şirket performansı | Net kâr | Nakit akışı + bütçe sapması | Bütün gelir ve giderlerin dönem sonucu değerlendirilir. |
| Katkı büyüyor, net kâr düşüyor | İkisi birlikte | Sabit gider + kapasite + finansman | Büyüyen birim ekonomisi artan gider tabanını gizleyebilir. |
| Kanal kapatma kararı | Katkı payı | Kaçınılabilir sabit gider + müşteri etkisi | Dağıtılmış genel gider kanalı olduğundan kötü gösterebilir. |
Raporu yayınlamadan önce.
- 01
Değişken ve sabit gider sınıflarını karar öncesinde tanımlayın.
- 02
Katkıyı ürün, kanal ve toplam şirket düzeyinde ayrı gösterin.
- 03
Net kârı aynı dönem ve muhasebe kapsamıyla karşılaştırın.
- 04
Dağıtılmış sabit gideri ürün katkısıyla karıştırmayın.
- 05
Net kârın yanında nakit akışı ve işletme sermayesini ayrıca kontrol edin.
Tanımların dayanağı.
Bir sonraki içerik kontrolü: 02.11.2026
- Shopify — Contribution margin vs. gross margin ↗
Katkı payının değişken gider kapsamını ve brüt marjdan farkını açıklar.
- Shopify — Profit margin calculation ↗
Net kâr ve net marj dahil farklı kâr katmanlarını açıklar.
Karşılaştırmayı kendi karar sisteminize taşıyın.
Ekonomik eşiği hesaplayın veya ilgili metrik rehberine geçin.